Ana içeriğe geç
Aviyonik Yazılım Mühendisi

M. Serdar Karaman, aviyonik yazılım mühendisi. Aviyonik yazılım, DO-178C, yapısal kapsam analizi, ARINC 429, AFDX ve gerçek zamanlı sistemler üzerine yazıyor.

Tüm Yazarları Görüntüle

Gerçek Zamanlı Sistemler: Hız Değil, Garanti

· 9 dakikalık okuma
Aviyonik Yazılım Mühendisi

Akşam dizi izlerken görüntü yarım saniye donar, sonra kendine gelir. Sinir olursunuz, geçer. Aynı yarım saniye, bir kaza anında hava yastığını ateşleyecek sinyalin gecikmesi olduğunda ise ortada sinir değil, bir trajedi vardır.

İki olayda da sistem geç kaldı; ama birinde bedeli bir homurtu, diğerinde bir hayat. Gerçek zamanlı sistemler (real-time systems) kavramı tam da bu farkın üzerine kuruludur. İşin teknik tanımı da bunu söyler: gerçek zamanlılık, bir sistemin her bağımsız işlevi için tanımlanmış deadline'a uyma kabiliyetidir. Bir fonksiyonu doğru yerine getirmek kadar, onu istenen zaman çerçevesinde yerine getirmek de gerekir; gerçek zamanlılık bu ikincisini dert edinir. Geç gelen doğru yanıt çoğu zaman yanlış yanıttır.

Yapısal kapsam analizi (structural coverage analysis)

· 7 dakikalık okuma
Aviyonik Yazılım Mühendisi

Kodun yazılması, testlerin koşturulması ve kod kapsama analizi arasındaki akışı gösteren illüstrasyon

Yapısal kapsam analizini (structural coverage analysis), bilinen kısa adıyla SCA'yı incelemeden önce yapısal programlamanın ne olduğunu hatırlayalım.

Bu yazıyı okurken, Yazılım Doğrulama bölümündeki kapsam yaklaşımı ve Kapsanmayan Kodlar bölümündeki kod türleriyle birlikte düşünmek faydalıdır.

SCA'da cover edilemeyen kodlar: Ölü, Gereksiz ve Devre Dışı Bırakılmış Kodlar

· 6 dakikalık okuma
Aviyonik Yazılım Mühendisi

Ölü kod kavramını mizahi biçimde anlatan, kod yazılı mezar taşları ve hayaletlerle dolu çizgi film tarzında bir mezarlık sahnesi

Yapısal kapsam analizi (structural coverage analysis, SCA), yazılım test süreçlerinde hayati role sahip bir yöntemdir. Bu analiz, yazılımın kod kapsamını değerlendirerek hangi kod bölümlerinin testler sırasında çalıştırıldığını veya çalıştırılmadığını belirlemeye yardımcı olur. Ana hedef, yazılımın her bir satırının (statement), dalının (branch) ve koşulunun (condition) uygun şekilde test edilip edilmediğini kontrol etmektir.

Bu konu özellikle Yazılım Doğrulama ve Kapsanmayan Kodlar bölümleriyle birlikte okunursa, hangi kodun neden kapsanmadığı daha net görünür. SCA'nın kendisini ve kapsama türlerini ise Yapısal kapsam analizi yazısında bulabilirsiniz.

AFDX Nedir? Aviyonik Ethernet'e Giriş

· 5 dakikalık okuma
Aviyonik Yazılım Mühendisi

AFDX switch'lerini, Ethernet kablolarını ve ağ cihazlarını gösteren temsilî bir çizim

ARINC 429 her verici için ayrı bir kablo çeker ve saniyede en çok 100 kilobit taşır. Uçaklardaki sistem sayısı ve veri miktarı arttıkça bu yaklaşım hem ağırlık hem bant genişliği açısından sınırına dayandı. Çözüm, ofis ağlarından tanıdığımız Ethernet'i aviyoniğe uyarlamaktı. Ama sıradan Ethernet'in bir eksiği vardı: verinin ne zaman ulaşacağını garanti etmez.

AFDX, Ethernet'e bu garantiyi ekleyen aviyonik ağdır. Bu yazıda AFDX'in nasıl çalıştığını ve sıradan Ethernet'ten neyle ayrıldığını anlatıyoruz.

ARINC 429 Nedir? Aviyoniğin Ortak Dili

· 11 dakikalık okuma
Aviyonik Yazılım Mühendisi

Osiloskop ekranında çözümlenmiş bir ARINC 429 kelimesi: etiket (label) 260, SDI, veri alanları ve durum bitleri

Bir yolcu uçağında hava veri bilgisayarı hava hızını hesapladığında bu değeri tek başına kullanmaz: birincil uçuş göstergesi, otopilot ve uçuş yönetim sistemi de aynı değeri ister. Bu birimler farklı üreticilerden gelir, ama hepsi aynı dili konuşur. Sivil havacılıkta kırk yılı aşkın süredir bu dilin adı ARINC 429'dur.

Bu yazıda ARINC 429'u kablodan bite kadar anlatıyoruz: hatların nasıl bağlandığını, sinyalin nasıl taşındığını, 32 bitlik kelimenin nasıl okunduğunu ve verinin BNR ile BCD olarak nasıl kodlandığını.

Aviyonik Nedir? Aviyonik Sistemlere Giriş

· 5 dakikalık okuma
Aviyonik Yazılım Mühendisi

Ekranlarla ve kumanda panelleriyle dolu bir yolcu uçağı kokpitinin temsilî çizimi

Bir yolcu uçağı konumunu uydulardan hesaplar, çevresindeki trafiği izler, pilotun kumandadaki hareketini bilgisayarlar üzerinden kanatlara iletir ve sisli havada pisti yerdeki vericilerin yardımıyla bulur. Bunların hiçbiri kanadın ya da motorun işi değildir; hepsi uçağın elektroniğinin, yani aviyoniğin işidir.

Bu yazıda aviyoniğin ne olduğunu, uçaktaki başlıca aviyonik sistemleri ve onları sıradan elektronikten ayıran şeyi anlatıyoruz.